Ja hoor......de beurzen dalen

Vandaag toch een daling. Nog niet spectaculair, maar we hebben al een tijdje geen daling gezien. Natuurlijk hoort er bij een beursvreemde beweging een verklaring. Dit is de uitleg.

Chinese onrust drukt Damrak
De onrust op de aandelenmarkten in China drukte maandag de stemming op de Amsterdamse beurs. De aandelenkoersen gingen over een breed front omlaag. Enkele kleinere fondsen moesten flink inleveren na de presentatie van tegenvallende halfjaarcijfers.

De AEX-index sloot met een verlies van 3,93 punten (1,3 procent) op een stand van 296,27 punten. De MidKap-index daalde 1,9 procent tot 451,65 punten. De beurzen van Londen, Frankfurt en Parijs sloten 0,8 tot 1,1 procent lager.

,,De Chinese beurs vond veel eerder de bodem. De Europese beurzen volgden daarna. De angst bestaat dat Europa China weer volgt'', zei handelaar Michel van der Stee van Van Lanschot Bankiers. De beurs van Shanghai verloor maandag bijna 7 procent en heeft sinds het hoogtepunt begin augustus ongeveer 22 procent ingeleverd.

Volgen we opeens China
Eerlijk is eerlijk dit argument is weer eens wat anders dan het alom bekende "winstnemingen". Maar waarom volgen we nu opeens China? En waarom vandaag pas terwijl de beurs in China al de gehele maand augustus daalt? Daar komt bij dat we normaliter alleen de beurs in Amerika volgen. Wel erg trouw maar de VS volgen, dat doen we. En dan uitgerekend op 31 augustus 2009 lopen we over naar China.

Wij willen een verklaring
Ach, eigenlijk willen wij beleggers een argument voor de daling. Het past kenners als Michel van der Stee natuurlijk niet om te zeggen dat hij geen idee heeft waardoor de beurs daalt of stijgt. Dat is geen nieuws. Als specialist moet je een verklaring hebben en een variant op ‘winstnemingen’ is creatief. Met winstnemingen hebben we het al heel wat jaren moeten doen. In Amerika doen ze het er nog steeds mee.

Mocht de beurs in China weer gaat stijgen en onze eigen AEX doet dat niet dan verzinnen de specialisten gewoon weer een nieuw argument. Als Michel van der Stee niets nieuws kan bedenken dan is er vast wel een creatieve vakbroeder die dat wel kan, want Michel is niet de enige ‘specialist’.

Maar goed, de beurzen dalen en de vraag is dan tot welk niveau?

Ik weet niet. Ik verwacht wel dat we verder dalen dan de daling die we vandaag hebben gezien.

Gaan de beurzen nu echt dalen?

Op diverse websites is het volgende bericht te lezen

Einde positief cijferseizoen in zicht
Het cijferseizoen loopt op zijn einde. Slechts een handvol bedrijven moet de cijfers over het tweede kwartaal de komende dagen nog publiceren. De vraag is of de koersstijgingen van de afgelopen weken doorzetten nu het cijferseizoen, dat was gevuld met positieve verassingen, afloopt.

De beurzen leefden dit seizoen telkens opnieuw op door beter dan verwachte resultaten van bedrijven. Uit gegevens van persbureau Thomson Reuters blijkt dat 73 procent van de bedrijven uit de Amerikaanse breed samengestelde S&P 500-index het afgelopen kwartaal betere cijfers heeft gepresenteerd dan analisten hadden verwacht. Bedrijven doen het vaak beter dan voorspellingen van marktvorsers, maar gemiddeld gaat het om 61 procent.

,,Deze markt heeft heel veel goed nieuws gehad dit cijferseizoen'', aldus een Amerikaanse handelaar. ,,We zijn nu op een punt aangekomen dat er eigenlijk geen goed nieuws meer over is waar de markt van kan opleven.''

Minder grimmig
De resultaten van de bedrijven uit de S&P 500-index zijn in het tweede kwartaal met 27,3 procent gedaald ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Analisten voorspelden een daling van 36 procent.

Volgens analisten zijn de verwachtingen over de economie niet meer zo grimmig als aan het begin van het tweede kwartaal. Voor het derde kwartaal wordt een daling van 20,8 procent verwacht. ,,Ik denk niet dat we in het derde kwartaal verassingen krijgen zoals het afgelopen kwartaal'', aldus Hugh Johnson, bestuurslid van een Amerikaans adviesbureau.

Kostenbesparingen
Bedrijven deden het het afgelopen kwartaal vooral beter dan verwacht door forse kostenbesparingen en stimuleringsmaatregelen. ,,Veel van de euforie in het tweede kwartaal kwam door strategische kostenbesparingen'', stelt Alan Lancz, directeur van een Amerikaans adviesbureau. ,,De kostenbesparingen houden een keer op. Nu staan de bedrijven er goed voor, maar als er geen groei is dan kunnen we erg teleurgesteld raken.''

Tja, wat zal de beurs gaan doen?
Het bericht wekt de suggestie dat de beurs niet meer kan stijgen en waarschijnlijk zal dalen. Er is immers geen goed nieuws meer in aantocht of misschien moet ik zeggen minder slecht nieuws. De resultaten van de bedrijven zijn in het tweede kwartaal immers met 27,3 procent gedaald ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Oké het is minder dan de verwachtte daling van 36 procent, maar om dat direct als goed nieuws te beschouwen! Bovendien is die verbetering een gevolg van de kostenbesparingen. De omzet en winst stijgen (nog) niet. Sterker nog, die dalen.

Op basis daarvan ben ik geneigd te denken dat we toch een stap terug moeten. De S&P is inmiddels al weer 52% gestegen vanaf de laagste stand (676) van dit jaar, terwijl het absolute verschil tussen de verwachting en de werkelijkheid in het tweede kwartaal 9% beter is. Oftewel, de bedrijven doen het relatief gezien 25% minder slecht dan verwacht.

Op basis van deze (rekenkundige) zekerheden gaat de beurs dalen. Maar zijn deze zekerheden ‘echte’ zekerheden of schijn zekerheden?

Een leugentje om bestwil

Het aantal mensen dat zijn geheime banktegoeden in het buitenland bij de Belastingdienst aanmeldt, is de laatste zes maanden fors gestegen. Reden hiervoor is het versoepelen van het bankgeheim in onder meer Zwitserland, Liechtenstein, Luxemburg en Andorra, aldus het ministerie van Financiën.

Na de bekendmaking van de versoepeling kondigde staatssecretaris van Financiën Jan Kees de Jager (CDA) aan dat de inspectiedienst Fiod-ECD informatie met deze landen gaat uitwisselen, maar gaat dat ook gebeuren?

De angst zit er goed in
Zwartgeldbestrijder De Jager heeft de angst om gepakt te worden bij de ‘over-de-grensspaarders’ flink gevoed. De Jager kondigt nieuwe belastingverdragen aan met onder meer België, Luxemburg en Zwitserland. Ook sleutelde de staatssecretaris aan de boetes voor niet-gefiscaliseerde tegoeden. ‘De maximale boete is verhoogd naar 300 procent over het hele bedrag’

De Jager wordt natuurlijk geholpen door de Zwitserse UBS-bank, die de Amerikaanse fiscus 10.000 zwartspaarders op een presenteerblaadje aanleverde om maar onder megaboetes en andere zakelijke ellende uit te komen.

Vragen
De vraag is wel of onze staatssecretaris blufpoker speelt of dat hij echt bezig is met nieuwe belastingverdragen?
Ook is de vraag of de banken in de belastingvrije staten nu massaal zwartspaarders gaan overdragen?

De keerzijde
De keerzijde van de stoere taal van de staatssecretaris is dat er voor de zogenaamde inkeerder een regeling bestaat sinds 2001. Dus wie vanaf 2001 alsnog aangeeft geld in het buitenland te hebben, hoeft geen boete te betalen en wordt niet vervolgd. Wel moet hij alsnog de ontdoken belasting betalen.

Spoedige wijziging
Er bestaat dus al 8 jaar een regeling die inkeerders over de belastingstreep moeten trekken. Natuurlijk worden zwartspaarders angstig door de actie van de USB-bank. Daarbij komt dat de timing van De Jager prima is. Nu roepen dat je bezig bent om informatie uit te wisselen met belastingvrije staten is slim. Maar ja, om 8 jaar lang een inkeerdersregeling in de lucht te houden om de spijtoptanten de kans te geven om alsnog de zwarte spaarcentjes wit te wassen past niet in de doortastende lijn.

Waarom zou er binnenkort iets veranderen voor de zwartspaarders?

Het vooruitzicht van een lekkere nazomer op de beurs

Een selectie van koppen van artikelen die vandaag in overvloed op internet zijn te vinden.

"Particuliere belegger is terug"

"AEX sluit boven 300 punten"

"Actief beheer houdt markt niet bij"

"Wall Street vindt stijgende lijn weer"

"Consumentenvertrouwen VS in augustus onverwacht gestegen"

"AEX schiet door 300 punten"

"Consumenten jubelen"


Hoogzomer
Door deze berichtgeving zou je denken dat het alleen maar nog beter kan gaan op de beurzen. Het is hoogzomer op de beurzen, waardoor de aandelenkoersen blijven stijgen. Ook de particuliere beleggers zijn er weer, dus kopers genoeg.


Bezit van de zaak
De ervaring leert echter dat het bezit van de zaak weleens het einde van 't vermaak kan zijn. Niet dat de komst van particuliere beleggers direct het einde de koersstijging betekent, maar de beleggers moeten wel alert zijn. We hebben immers al een onafgebroken stijging vanaf maart tot september achter de rug, een stijging van de AEX-index van ruim 100 punten. Dat is niet uniek, maar wel zeldzaam. Opletten dus, want als je denkt dat stijgen de enige richting is die de beurs volgt dan is de andere richting in zicht!

Recessie ten einde en nu……………..een correctie?

'Centrale bankiers mogen niet laks worden' Dit zei de president van de Europese Centrale Bank (ECB) Jean-Claude Trichet dit weekeinde op een jaarlijkse bijeenkomst van centrale bankiers in de Verenigde Staten.

Ewald Nowotny, de president van de Oostenrijkse centrale bank, zei op dezelfde bijeenkomst dat hij verwacht dat de Europese economie pas begin 2010 duurzaam herstel zal laten zien. Het huidige herstel zou vooral worden gedragen door ingrepen van de overheid. ,,Het meest interessante punt is wanneer er een verandering zal zijn van een herstel dat wordt gesteund door overheidsmaatregelen naar een duurzaam herstel.''

Dat neemt niet weg dat onlangs bleek dat de Duitse economie in het tweede kwartaal van dit jaar met 0,3 procent is gegroeid. Daarmee is de recessie in de grootste economie van Europa ten einde. BASF topman Jürgen Hambrecht temperde echter het optimisme. ,,Wij zijn blij met groeicijfers van 2, 3, of 4 procent. Ik geloof niet dat het herstel sterk uitvalt. De crisis duurt langer dan we willen toegeven.''

Hoewel het hestel niet sterk is begint zich langzaam maar zeker verbetering in de economie af te tekenen. De vraag is echter wel of de beurs niet te ver vooruit is gelopen?

Het antwoord op deze vraag is een nieuwe vraag. Laat de Amerikaanse consument zich aansteken door de goede stemming op de beurzen?

Veel economen vrezen dat Amerikanen terughoudend zullen blijven met nieuwe uitgaven en zich voorlopig richten op sparen om zo hun financiën te versterken. Omdat de Amerikaanse consument wordt gezien als de aanjager van de wereldeconomie, zou dit het herstel beperken.

Op basis van de voorgaande alinea zou je zeggen dat de beurzen te ver voor de economie zijn uitgelopen, maar dit werd in mei jl. ook al geschreven en ondertussen zijn de beurzen stevig gestegen

Je zou bijna denken dat zolang wij roepen dat de beurzen nog een stevige daling tegemoet kunnen zien, dat het dan nog wel even voordat het gebeurt. Dat betekent dat de beurzen gaan dalen zodra die geluiden zijn verdwenen. Ik heb de indruk dat de roep om een (stevige) correctie wel minder wordt, maar nog niet is weggeëbd. Dus stijgen de beurzen de komende tijd gewoon verder.

Economisch hestel of (nog) niet?

Zijn we nu al door het dal of krijgen we nog een dip. Ten aanzien van de berichtgeving over de economie is dat lastig op te maken.

In een bericht van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) staat dat zij verwacht dat ontwikkelde economieën zich in het tweede kwartaal zullen stabiliseren. De OESO stelt dat het bbp in de voornaamste industrielanden stabiel is gebleven ten opzichte van het eerste kwartaal van 2009.

Er zijn ook geluiden die wat minder positief zijn. Zo stelt KBC in haar economische vooruitzichten van september 2009 het volgende.

De voorbije maanden spurtte de wereldeconomie uit recessie. Japan, Duitsland, Frankrijk en zowat de hele opkomende Aziatische regio lieten in het tweede kwartaal al positieve economische groeicijfers optekenen. Voorlopende indicatoren suggereren dat andere belangrijke economieën dat voorbeeld aan het volgen zijn. De overheidsinspanningen en vooral de kentering in de globale voorraadcyclus spelen daarbij een belangrijke rol. In heel wat landen sijpelen de eerder besliste stimulusmaatregelen stilaan door in de economie.

De positieve cijfers betekenen helemaal niet dat alle problemen achter de rug liggen. Overheidsstimuli en de voorraadcyclus kunnen in het beste geval een tijdelijke boost opleveren. Eens dat effect wegebt, moet het herstel gedragen worden door meer structurele groeifactoren zoals de gezinsbestedingen en de bedrijfsinvesteringen. In de belangrijkste economieën zijn de vooruitzichten voor beide niet meteen rooskleurig. Het lijkt weinig waarschijnlijk dat het economische herstel op korte termijn een krachtige herleving van de arbeidsmarkt zal genereren.

Hoe dan ook is een snelle herleving van de bedrijfsinvesteringen weinig waarschijnlijk. De verbeterende winstvooruitzichten zijn in belangrijke mate te danken aan verregaande saneringen en zijn dan ook geen reden om op korte termijn opnieuw volop te gaan investeren.

Tegen die achtergrond zou de huidige herstelfase na de initiële boost wel eens vrij snel opnieuw kunnen gaan ontgoochelen. Daarmee zou dit herstel perfect passen in het historische patroon: herstelfases na recessies die gepaard gaan met het uiteenspatten van zeepbellen en een financiële crisis slepen lang aan en blijven geruime tijd ontgoochelend mager.

Gaat het nu beter of niet?
Tja, gaat het nu beter of lijken alleen de cijfers wat beter en hestelt de economie zich nog niet. Ik vind het naïef om te veronderstellen dat de beurzen nu in één streep naar boven gaan. Een fikse correctie sluit ik dan ook zeker niet uit. Maar wanneer de correctie zal plaatshebben?

Goed beleggen valt niet mee

Beleggen is moeilijk. Veel belegger zullen dat aan den lijve hebben ondervonden. Ik trof een bericht op de website van het NRC waaruit blijkt dat professionals het niet veel beter doen. Het wel gedeelde smart maar toch. Het gaat om het volgende bericht:

Beheer pensioen blijft ver achter bij de markt
Pensioenfondsen huren op grote schaal externe vermogensbeheerders in om pensioengeld beter te laten renderen dan de beursindex. Maar zij slaagden daar niet in.

Tijdens een beurspaniek leert men zijn beleggers kennen. Voor veel pensioenfondsbestuurders was dat vorig jaar een ontnuchterende ervaring. Het pensioenfonds van bijvoorbeeld het UWV boekte vorig jaar een rendement van minus 8,3 procent, 1,9 procentpunt slechter dan de graadmeters van de relevante financiële markten waarop het fonds belegt.

„Van een aantal aandelenbeheerders werd afscheid genomen", schrijft het bestuur van het UWV Pensioenfonds (ruim 3,1 miljard euro belegd vermogen) in zijn jaarverslag over 2008. „De resultaten van deze beheerders stelden teleur zonder dat er bevredigende verklaringen voor worden gegeven."

Externe vermogensbeheerders
Voor pensioenfondsen is goed beleggen van financieel levensbelang. In een doorsnee jaar leveren de beleggingen zeker twee keer zoveel op als de pensioenpremies die werkgevers en werknemers samen moeten betalen. De pensioenfondsen, die worden bestuurd door werknemers en werkgevers, moeten met hun beleggingen voldoende geld verdienen om hun langlopende verplichtingen te betalen. Om genoeg rendement te maken, beleggen zij onder meer in aandelen, obligaties, vastgoed en bedrijven buiten de beurs.

De meeste pensioenfondsen laten hun geld beleggen door gespecialiseerde externe vermogensbeheerders. Om de prestaties van die beheerders te toetsen worden hun rendementen vergelijken met de beursgraadmeters. De beheerders moeten graadmeters minimaal evenaren, maar liefst verbeteren. Zo kan een pensioenfonds extra geld verdienen. Knappe beleggingsprestaties kunnen tot lagere pensioenpremies leiden, maar slechte prestaties, zoals afgelopen jaar, jagen werkgevers en werknemers op hogere kosten. De premies gaan omhoog, de pensioenen worden bevroren.


Verschil van 16 miljard euro
Enkele fondsen presteerden wel beter dan de graadmeters, zoals het pensioenfonds van de vliegers van de KLM. Maar talloze fondsen deden het 1 à 2 procentpunt slechter dan de relevante graadmeters. Dat oogt als een geringe afwijking, maar in absolute bedragen loopt dat op tot 16 miljard euro, zo blijkt uit de jaarverslagen van ruim dertig grote fondsen. De 16 miljard euro komt overeen met twee jaar pensioenpremies van alle Nederlandse werknemers bij elkaar.

De extra tegenvallers zijn veroorzaakt door een scala aan missers: te veel aandelen gekocht, de verkeerde aandelen gekocht, te veel obligaties van bedrijven gekocht, met name van zwaar getroffen financiële instellingen, verkeerde timing, het bankroet van Lehman, de fraude van Madoff en falende beleggingsmodellen.

Samengevat
Kort samengevat vind ik de term falende beleggingsmodellen wel het meest treffend, want als je het beduidend slechter doet dan de markt dan kun je mijns inziens niet spreken over een goed beleggingsmodel.